Guy Verhofstadt

Europa is de oplossing, niet het probleem

Interview afgenomen voor de Europese verkiezingen van juni l.l.

Guy Verhofstadt staat opnieuw volop in de schijnwerpers van de politiek. Hij is terug van nooit weg geweest. "Ik heb gelezen, geschreven en gefietst in de periode na de verkiezingsnederlaag maar ben altijd met politiek bezig gebleven". Als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen en als de auteur van een kersvers boek "De weg uit de crisis. Hoe Europa de wereld kan redden." gaat zijn blik vooral naar de toekomst van Europa. Wij hadden een gesprek.

Na de verkiezingsnederlaag van Open VLD bent u een tijdje uit de schijnwerpers verdwenen. Waar hield u zich toen mee bezig?
Eigenlijk was ik in die periode evenveel met politiek bezig als anders. Maar ik bekeek de politiek een beetje van boven uit, meer analyserend. Ik heb veel gelezen en geschreven. En daar was ik soms tot diep in de nacht mee bezig.

U heeft er al een politieke carrière van meer dan dertig jaar opzitten. Wat waren daarin de hoogtepunten en wanneer zat u het diepst?
De dieptepunten kent iedereen: wanneer je het in de verkiezingen niet zo goed doet dan doet dat pijn. Het hoogtepunt is ongetwijfeld de negen jaar waarin ik het land mocht leiden als eerste minister. Politiek is voor mij een passie. Negen jaar lang aan het roer van ons land is lastig maar tegelijk ook een zeer grote eer.

U keerde nog heel even kort terug om een regering op de rails te zetten. Waarom konden anderen geen rooms-blauwe coalitie op de been brengen?
Dat is een moeilijke analyse. Naar mijn gevoel konden bepaalde personen niet met elkaar samenwerken. Ik werd gevraagd door de koning. "Het land redden" zoals sommigen het noemen, klinkt misschien wat pathetisch. In het buitenland begrijpt men wel dat je politieke meningsverschillen kan hebben maar dat je een land zolang onbestuurbaar maakt begrijpt men niet en dat brengt het land zeker schade toe. Ik heb een beroep gedaan op het verantwoordelijkheidsgevoel van onze politici en kon op relatief korte tijd toch een regeringscoalitie met vijf partijen smeden.

Waarom is België vandaag nog zo moeilijk te besturen? En hoe kijken de mensen aan tegen de communautaire spanningen in regering en parlement?
Wij zijn een federaal land zoals de VS, Canada en Duitsland. Dat is niet makkelijk te besturen, je moet rekening houden met gemeenschappen, culturen en talen. Maar ik ben ervan overtuigd dat 70 tot 80% van de Vlamingen op een correcte wijze wil doorgaan met dit land.

Als u een lijstje zou moeten opstellen met punten om ons land en onze instellingen te hervormen, hoe zou dat lijstje er uit zien?
Dat lijstje bestaat. Ik heb in januari 2008 aan de koning een volledig draaiboek voor nieuwe stabiliteit overhandigd. Daarin pleit ik voor meer autonomie maar ook voor een versterking van de federale staat via het introduceren van een federale kieskring. Na de verkiezingen hoeft men enkel dit draaiboek weer op te diepen en kan men zo aan de slag om een nieuwe stabiliteit te creëren.

Bij de komende verkiezingen is Guy Verhofstadt lijsttrekker voor Open VLD voor Europa en in zijn boek "De weg uit de crisis' somt hij de maatregelen op die Europa volgens hem moet treffen om uit de crisis te raken. Welke zijn de kernpunten van uw voorstellen op Europees vlak?
Europa moet eensgezind zijn in de aanpak van de crisis. Als elk Europees land zijn eigen weg gaat om de crisis te bestrijden, bijvoorbeeld door protectionistische maatregelen te nemen, gaan we naar een lange periode van stilstand. De cijfers voor Europa zijn dramatisch en vragen een eensgezinde, globale aanpak.

U zegt in uw boek o.a. dat het bankwezen in Europa moet geherfinancierd worden en dat er een Europese Bad Bank voor alle "toxische producten" moet komen. De kostprijs wordt berekend op 1.000 miljard euro. Waar moet dat geld vandaan komen?
Door de uitgifte van euro obligaties (naar het voorbeeld van de dollar obligaties) kunnen massa's spaargeld naar Europa vloeien. De mensen krijgen een stabiele belegging en het verse kapitaal is broodnodig om te investeren in de economie en om de banken te redden. Door het aangetrokken kapitaal in de industrie te investeren betalen de obligaties zichzelf terug. Het wordt dus een win-win situatie.

Wat is uw persoonlijke ambitie in Europa nu u in de Belgische politiek jarenlang aan de top hebt gestaan?
Ik wil een Europese coalitie tot stand brengen die ingaat tegen de huidige manier van samenwerken, een coalitie die resoluut kiest voor een nieuwe aanpak.

Is zo'n coalitie vandaag al mogelijk?
De ideeën evolueren zeer snel. Informeel is er al het begin van zo'n nieuwe samenwerking. De Spaanse eerste minister Zapatero bijvoorbeeld denkt in dezelfde richting als ik. Het is nu enkel nog zaak om die coalitie definitief en zo snel mogelijk in de steigers te zetten.

Hoe kijkt u aan tegen de clash met Jean-Luc Dehaene bij de Europese verkiezingen?
Ik zou het zeker geen "clash" noemen. Het gaat om een strijd tussen ideeën, niet tussen personen. De strijd draait om de boodschap, niet om de boodschapper.

Is er naast uw obsessie voor politiek nog tijd voor vakantie en ontspanning?
"Obsessie" is zo'n geladen woord, noemt het veeleer een "passie" voor politiek. En ja, er is zeker nog tijd voor ontspanning. Lezen bijvoorbeeld. Maar ook fietsen. Ik ga nog steeds twee maal per week fietsen. Twee keer 60 km dat maakt toch 120 km per week.

Heeft u - buiten uw eigen politieke partij - ook vrienden in andere partijen?
(denkt even na) Toch wel. Ik kom goed overeen met Roger Lallemand die samen met ons de ethische vernieuwing opzette. Maar ik kwam ook goed overeen met de meeste mensen waarmee ik samen in de regering heb gezeten. Ook met Jean-Luc Dehaene trouwens.